خدمات ویژه
شماره های تماس: 7-03135548151

پرسنل این بخش مسلط به نمونه گیری بوده  ودر مورد شرایط و نحوه جمع اوری ،جداسازی  نمونه و ارسال سریع ان برای انجام ازمایش با توجه نوع ازمایش توجیه شده اند .
نمونه گیری در این بخش با استفاده از لوله های وکیوم (ونوجکت)بوده که این خود تاثیر بسیاری در کیفیت انجام ازمایش دارد.

ناشتایی و شرایط آن

ناشتایی از نظر آزمایشگاه به حالتی گفته می شود که در آن بیمار حداقل به مدت 12 ساعت از خوردن مواد غذایی و آشامیدن مایعات خودداری کند (بیمار فقط می تواند مقداری آب برای رفع تشنگی بنوشد) . ناشتا بودن برای همه آزمایشات نیاز نیست ولی بهتر است که فرد حتی برای آزمایشهایی که نیاز به ناشتایی ندارند نیز چند ساعتی چیزی نخورد.

نکات مهم در مورد ناشتا بودن

1)فرد حداقل به مدت 12 ساعت از خوردن مواد غذایی و آشامیدن مایعات حاوی مواد قندی یا الکلی (مانند شربت سینه یا الگزیر های گیاهی حاوی الکل) خودداری کند.

2) . فرد ناشتا فقط می تواند مقداری آب برای رفع تشنگی بنوشد . به شرطی که در خوردن آن زیاده روی نکند.ضمنا  خوردن آب میوه ، چای و قهوه در مدت ناشتایی ممنوع است.

3)در مدت ناشتایی از مصرف شکلات ،قرصهای نرم کننده گلو،آدامس وآب میوه خودادری کنید وحتی الامکان سیگار نکشید.

4)آگر در حال درمان با داروی خاصی هستید :

الف)در مورد قطع دارو در مدت ناشتایی با پزشک خود مشورت کنید.

ب)حتما در مورد مصرف دارو یا  قطع دارو در مدت ناشتایی به آزمایشگاه اطلاع دهید.

5)مسواک زدن و غلغله کردن در مدت ناشتایی اشکالی ندارد.

نمونه های معمول در آزمایشگاه

ارایه نمونه درست به آزمایشگاه  به اندازه ای اهمیت دارد که عدم نمونه گیری صحیح جواب آزمایش را غیر قابل قبول می کند. در زیر برخی از شرایطی را که مورد استفاده عموم است ذکر می کنیم در سایر موارد می توانید برای فهمیدن  نحوه  نمونه گیری صحیح  به آزمایشگاه مراجعه نمایید.

نمونه  خون برای بیوشیمی خون:

هدف از نمونه گیری برای بیوشیمی خون عمدتا انجام تستهای قند،اوره ، کراتیین،چربی(تری گلیسیرید، کلسترول)تستهای کبدی واستخوانی و.....می باشد.برخی از این تستها نیاز به ناشتایی 12 ساعته دارند.

برای انجام تست قند وچربی :

الف) حتما 12 ساعت ناشتایی را به طور کامل رعایت کنید.

ب) در صورتی که قند یا چربی شما بالاست و در حال مصرف دارو هستید در مورد مصرف یا قطع داروی خود  در طی ناشتایی با پزشک مشورت کرده وبه آزمایشگاه نیز اطلاع دهید.

نحوه نمونه گیری قند 2 ساعته:

٭12 ساعت ناشتایی را به طور کامل رعایت کنید.

٭پس از نمونه گیری نا شتا، صبحانه معمولی هر روزتان را بخورید و اگر  بعد از صبحانه چای می نوشید این کار را انجام دهید.

٭وقتی آخرین لقمه صبحانه را میل کردید ساعت را یادداشت کنید.نمونه گیری بعدی شما دقیقا 2 ساعت پس از آخرین لقمه صبحانه صورت می گیرد.

توجه کنید که:

☺در طی مدت ناشتایی وپس از خوردن صبحانه از مصرف سیگار جدا خودداری کنید.

☺ نمونه گیری قند2 ساعته بهتر است  قبل از ساعت 9 صبح شروع شود.

راهنمای بیمار جهت تست چالش گلوگز

اصطلاح دیابت شیرین بارداری( Gestational Diabetes Mellitus (GDMدر مورد خانم هایی بکار می رود که شروع دیابت در آنها و یا اولین تشخیص آن در دوران بارداری باشد . از اینرو بیماران دیابتی که بعدا ً حامله  می شوند در این دسته قرارنمی گیرند. این نوع دیابت اغلب در سه ماهه سوم بارداری بروز می کند ولی ممکن است در سه ماهه دوم نیز ایجاد شود .
دیابت بارداری عموما ً بدون علامت است. از آنجائیکه اختلالات خفیف تحمل گلوگز در خانم باردار می تواند توام با مخاطرات زیاد برای جنین در موقع زایمان یا در دوران نوزادی باشد ، از اینرو در مورد تمامی زنان باردار تست غربالی GCT  در هفته های 24 تا 28 بارداری انجام می گردد . البته چنانچه هریک از فاکتورهای چاقی ، سابقه شخصی دیابت بارداری ، وجود گلوکز در ادرار و یا سابقه فامیلی قوی از دیابت در یک خانم باردار وجود داشته باشد بلافاصله این آزمایش انجام می گردد .
طریقه انجام این آزمایش بدین شکل است :
1- نیازی به ناشتا بودن وجود ندارد جزدر مواردیکه علاوه بر این آزمایش در خواست اندازه گیری قند خون ناشتا نیز وجود داشته باشد .
2- 50 گرم از پودر گلوکز را در یک لیوان آب حل نموده و به بیمار توصیه نموده ظرف مدت 2 تا 5 دقیقه آن را میل نماید .
3- پس از اتمام محلول گلوکز ساعت را به خاطر سپرده و درست یک ساعت پس از آن در نمونه گیری حضور یابید تا خونگیری انجام گردد ( ترجیحا ً ساعت دقیق نمونه گیری بر روی برگه بیمار ثبت گردد) .
4- در طی مدت این یک ساعت از مصرف مواد غذایی مختلف و دخانیات خودداری نموده و ضمن پرهیز از انجام فعالیت های بدنی بر روی صندلی استراحت نموده و توجه داشته باشید که استرس های روانی می توانند منجر به افزایش قند خون گردند .
5- در صورت نیاز، خوردن آب بلامانع می باشد .
6- چنانچه بیمار نتواند تمامی محلول قندی را بخورد ویا مقداری یا تمامی آنرا استفراغ نماید مقدار گلوکز خون بطور کاذب کاهش خواهد یافت. در صورت بروز این حالت مسئول نمونه گیری را در جریان قرار دهید .

 

راهنمای بیمار جهت تست تحمل گلوکز
 
تست تحمل گلوکز GTT اگرچه امروزه چندان توصیه نمی گردد ولیکن یک آزمایش استاندارد طلایی  "Gold Standard Test " برای تشخیص دیابت شیرین می باشد .
تست تحمل گلوکز بر دو نوع است عبارتند از :
الف – تست تحمل گلوکز 3 ساعته با 100 گرم گلوکز جهت تشخیص دیابت شیرین بارداری در زنان حامله
ب- تست تحمل گلوکز 2 ساعته با 75 گرم گلوکز در بالغین ( در اطفال 75/1 گرم گلوکز  به ازای هر کیلو گرم وزن  بدن )
 طریقه انجام این آزمایش بدین شکل است :
1- حداقل سه روز قبل از نمونه گیری و انجام آزمایش ، رژیمی حاوی 200-150 گرم کربوهیدرات در روز به فرد داده شود .
2- در روز مراجعه به آزمایشگاه شرایط ناشتایی بمدت 8 تا 14 ساعت رعایت گردد .
3- در حالت ناشتا از بیمار خون گرفته و سپس بنا بر دستور پزشک در خواست کننده مقدار معین گلوکز را در یک لیوان حاوی300-250 سی سی آب حل نموده و به بیمار توصیه نمایید تا ظرف مدت 2 تا 5 دقیقه آنرا میل نماید. البته جهت کسب اطمینان از اینکه قند خون بیمار خیلی بالا نباشد قبل از دادن محلول گلوکز به بیمار، ابتدا میزان قند ادرار وی کنترل می گردد و به شرط منفی بودن آن، آزمایش ادامه می یابد .
4- چنانچه بیمار نتواند تمامی محلول قندی را بخورد و یا مقداری یا تمامی آن را استفراغ نماید مقدار گلوگز خون به طور کاذب کاهش خواهد یافت . درصورت بروز این حالت مسئول نمونه گیری را در جریان قرار دهید .
5- پس از اتمام محلول گلوکز به مسئول نمونه گیری اطلاع دهید تا ساعات مربوط به مراجعات بعدی برای خونگیری را به طور دقیق در برگه شما ثبت نماید. این نوبت ها ممکن است نیم ساعت به نیم ساعت تا چهار نوبت و یا یک ساعت به یک ساعت تا سه نوبت باشد .
6- در طی مدت انجام آزمایش از مصرف مواد غذایی مختلف و دخانیات خودداری نموده و ضمن  پرهیز از انجام فعالیت های بدنی ، بر روی صندلی استراحت نموده و توجه داشته باشید که استرسهای روانی می توانند منجر به افزایش قند خون گردند .
7- در صورت نیاز خوردن آب بلامانع می باشد .
8- درست در ساعت های قید شده در برگه خود جهت خونگیری به نمونه گیری مراجعه نمایید .
9- با پایان یافتن آخرین مرحله خونگیری می توانید از مواد غذایی و به ویژه آب میوه استفاده نمایید.
     

نحوه نمونه گیری برای آزمایش کشت و آنالیز کامل ادرار:

نمونه ادرار برای تشخیص انواع عفونتهای ادراری و اثبات وجود یا عدم وجود برخی مواد وسلولها مانند قند ،پروتیین ،خون (گلبولهای سفید و گلبولهای قرمز) و.... به کار می رود. در صورت لزوم کشت وافتراق میکروبی امکان پذیر است.

 بهترین نمونه برای آزمایش ادرار نخستین نمونه ادرار صبحگاهی است.تو جه داشته باشید که در صورت عدم نمونه گیری صحیح برای نمونه ادرار، کشت ادرار کاملا بی ارزش است.

نحوه نمونه گیری صحیح ادرار برای بانوان

1)پیش ازانجام آزمایش از  نوشیدن مقادیر زیاد آب وسایر مایعات خودداری کنید.

2)دستهای خود را با آب وصابون کاملا شسته و با دستمال کاغذی خشک نمایید.

3)درب ظرف را باز کنید ومراقب باشید که به هیچ عنوان دست شما با داخل ظرف تماس پیدا نکند.

4)با یک دست چینهای پوستی اطراف دستگاه تناسلی رااز هم باز کرده  وبا دستمال کاغذی اطراف پیشابراه ومقعد رااز جلو به عقب تمیز کنید.این کار را 2 بار انجام دهید ودر هر بار از یک دستمال تازه استفاده کنید.

5)پس از آنکه جریان ادرار شروع شد قسمت اول ادرار (3-2 ثانیه اول)را تخلیه کرده وسپس از مابقی ادرار حدود 30-15 میلی لیتر را جمع آوری کنید.

6)درب ظرف را محکم ببندید وبه آزمایشگاه تحویل دهید.

 

نحوه نمونه گیری صحیح ادرار برای آقایان

1)پیش ازانجام آزمایش از  نوشیدن مقادیر زیاد آب وسایر مایعات خودداری کنید.

2)دستهای خود را با آب وصابون کاملا شسته و با دستمال کاغذی خشک نمایید.

 3)درب ظرف را باز کنید ومراقب باشید که به هیچ عنوان دست شما با داخل ظرف تماس پیدا نکند.

4)سر آلت را با یک دستمال مرطوب پاک کنید. این کار را 2 بار انجام دهید ودر هر بار از یک دستمال تازه استفاده کنید.

5)مراقب باشید که سر آلت به داخل ظرف نخورد.

6)مقداری از ادرار را در داخل توالت تخلیه کرده وحدود 30-15 میلی لیتر را در ظرف بریزید .

7) درب ظرف را محکم ببندید وبه آزمایشگاه تحویل دهید.

دقت کنید که :

نمونه گیری د رمنزل نیز همانند آزمایشگاه است با این تفاوت که پس از نمونه گیری برای حفظ نمونه از فساد ،در کمترین زمان ممکن (حد اکثر 30 دقیقه) آنرا به آزمایشگاه تحویل دهید.

می توانید نمونه را حد اکثر تا 6 ساعت در دمای یخچال (4 در جه)نگهدار ی کنید و سپس به آزمایشگاه ارسال نمایید.

نحوه جمع آوری  نمونه ادرار 24 ساعته

نمونه ادرار 24 ساعته برای تشخیص برخی بیماریها از جمله بیماریهای کلیوی صورت می گیرد.نمونه باید در طی 24 ساعت جمع آوری گردد و در داخل گالنهایی که آزمایشگاه در اختیارتان قرار میدهد ریخته شود.

برخی از این گالنها دارای مواد نگهدارنده مایع یا جامد هستند که به هیچ عنوان نباید تخلیه شوند.ضمنا به هیچ عنوان در داخل ظروفی به غیر از ظروفی که آزمایشگاه در اختیارتان قرار داده است ادرار24 ساعته را جمع نکنید.

روش جمع آوری

1)ابتدا  تمام ادرار خود را تخلیه کنیدو زمان را یادداشت کنید.(مثلا 8 صبح)

2)به مدت یک شبانه روز (24ساعت) ادرار خود را در ظرف مخصوص بریزید.

توجه

٭در مدت جمع آوری ،ادرار را در جای خنک و ترجیحا در یخچال قرار دهید.

٭آخرین نمونه ادرار راس همان ساعتی که جمع آوری ادرار شروع شده باید در ظرف مخصوص ریخته شود.

٭در صورت امکان (به خصوص در خانمها )ادرار را مستقیما در گالن نریزید و از ظرف های استریل جهت این کار استفاده کنید.

 

راهنمای بیماران دارای سوند یا کاتترجهت جمع آوری نمونه ادرار

سونداژ یا کاتتراسیون عبارتست از قرار دادن یک لوله باریک توخالی و استریل از جنس مخصوص لاتکس یا سیلیکون در پیشابراه و مثانه بیمار که در  موارد ذیل کاربرد دارد :

الف – خالی نگهداشتن مثانه در طی عمل جراحی و کنترل نحوه عملکرد کلیه ها در حین عمل جراحی و مدتی پس از آن
ب- تخلیه مثانه زمانیکه خودفرد قادر به انجام آن نباشد به علت احتباس ادراری حاد یا مزمن در نتیجه انسداد مجاری ادراری زیر مثانه
ج – نمونه برداری از ادرار جهت بررسی آزمایشگاهی مانند بررسی عفونت
سوندها از نظر مدت زمان باقی ماندن در بدن به دو نوع دائمی (به جاماندنی ) و موقت (غیر به جاماندنی ) تقسیم می گردند .

جهت تهیه نمونه ادرار از طریق سوند به شکل زیر عمل نمایید :

1- چنانچه سوند را برای اولین بار قرار داده اید می توانید از نمونه ادرار تخلیه شده از طریق آن برای آزمایش استفاده نمایید .
توجه داشته باشید که نمونه ادرار داخل کیسه متصل به سوند که از قبل جمع آوری شده است جهت آزمایش به هیچ وجه مناسب نمی باشد .
2- همراه بیمار دستکش استریل به دست نماید .
3- لوله کاتتر را از محل قبل از اتصال به کیسه، کلامپ نمایید .
4- دیواره خارجی کاتتر را با اتانول 70 درجه استریل نمایید .
5- چنانچه جریان مناسبی از دفع ادرار از طریق کاتتر وجود دارد آن را داخل لیوان استریل ارایه شده از سوی آزمایشگاه بریزید .
6- چنانچه جریان مناسبی از دفع ادرار وجود ندارد با کمک یک سرنگ 10 سی سی استریل و نو و بدون سوزن، ادرار را آسپیره نمایید و به داخل لیوان استریل ارایه شده از سوی آزمایشگاه بریزید .

توجه: حداقل حجم قابل قبول نمونه در بزرگسالان 10 سی سی و در اطفال 5 سی سی است .

توجه: نمونه ادرار حداکثر 1 ساعت بعداز جمع آوری به آزمایشگاه تحویل داده شود .

 

نحوه جمع آوری مدفوع

مهمترین کاربرد نمونه مدفوع برای تشخیص انگلهای روده ای یا کبدی است.از کاربردهای دیگر آن بررسی وجود خون مخفی به منظور تشخیص خونریزیهای ناشی از زخم معده ،روده و سرطان و ....است.

برای جمع آوری مدفوع چند نکته مهم وجود دارد که در زیر به آن اشاره می شود

1)    10-7   روز قبل از انجام این تست درمان با روغن گرچک ،روغن های معدنی،بیسموت

،منیزیوم،... را قطع کنید.

2)نمونه مدفوع نباید با نمونه ادرار یا آب مخلوط شود یا بیش از 30 دقیقه در خارج از آزمایشگاه قرار بگیرد.

3)برای نمونه برداری از مدفوع با استفاده از آبسلانگ (چوب مخصوص) نمونه را در داخل ظرف مخصوص قرار دهید.

4)مقدار مدفوع مورد نیاز جهت آزمایش حدود 5-3 گرم (به اندازه 5-3 نخود) است.
5- جهت جمع آوری مدفوع چند نوبته ،در طی یک روز نباید بیشتر از یک نوبت نمونه مدفوع از بیمار جمع آوری نمود .  
6- در طول مدت نمونه گیری ظرف حاوی مدفوع را در محل خنک نگهداری نمایید .
7- چنانچه جهت انجام پرتونگاری (رادیوگرافی ) باریم مصرف نموده اید و یا در حال مصرف آنتی بیوتیک تتراسیکلین هستید ، لطفا نمونه برداری مدفوع را از 7 روز بعد آغاز نمایید .

 نکات مهم در مورد تست بررسی خون در مدفوع:

٭72-48 ساعت قبل از آزمایش از خوردن زیاد گوشت ،ماهی ،تربچه،شلغم،اسفناج،و لبو خودداری کنید.

٭مصرف قرصهای آهن ،ایندو متاسین ،آسپیرین ،بروفن،کورتونها و ویتامین C را 48 ساعت قبل از آزمایش قطع کنید.

٭اگر حین مسواک زدن خونریزی لثه دارید 48 ساعت قبل از آزمایش مسواک زدن را قطع کنید.

٭از اختلاط نمونه مدفوع با ادرار و خون عادت ماهانه جلوگیری کنید.

٭در صورتی که نمونه را در منزل تهیه می کنید حداکثر تا 1ساعت نمونه را به آزمایشگاه تحویل دهید.

 

راهنمای بیمار جهت تهیه نمونه چسب اسکاچ
1- یک عدد لام شیشه ای تمیز دارای برچسب مشخصات از بخش نمونه گیری تحویل بگیرید .    
2-با توجه به آنکه این آزمایش با هدف تشخیص عفونت ناشی از کرم سنجاقی بوسیله مشاهده تخم آن در زیر میکروسکوپ صورت می گیرد و از آنجائیکه این کرم شب هنگام در نواحی اطراف مقعد تخم ریزی می نماید نمونه برداری را صبح زود و قبل از رفتن به توالت یا حمام کردن انجام دهید.
3- دستان خود را با آب و صابون خوب بشویید .
4-یک قطعه نوار چسب اسکاچ به طول 10سانتیمتر بریده و دو طرف آن را با انگشتان خود بگیرید .   
5-در مورد اطفال وی را بر روی شکم خوابانده و با استفاده از کمک فرد دیگر چسب را بطور کامل بر روی چین های مخاطی اطراف مقعد چسبانده و سپس جدا نمایید .
6- در مورد بزرگسالان می توانید به تنهایی نمونه را تهیه نمایید بدین شکل که همانند مواردیکه به توالت می روید نشسته و نوار چسب را بر روی چین مخاطی اطراف مقعد خود چسبانده و سپس جدا  نمایید .
7- عمل فوق را مکرراً در دور تا دور چین مخاطی مقعد انجام دهید .
8-در پایان چسب را بر روی لام شیشه ای چسبانده و به آزمایشگاه تحویل دهید .
توجه شما در رعایت نکات ذکر شده منجر به افزایش دقت در نتایج ‌آزمایش می گردد.

 

نحوه جمع آوری  نمونه منی

1- نمونه را فقط در ظرف آزمایشگاه (ظرف پلاستیکی نو و یکبار مصرف ) بگیرید .
2- قبل از اقدام به نمونه گیری ، شرایط منع انزال منی (خروج اسپرم به هر دلیلی از جمله نزدیکی ) حداقل به مدت2 روز و حداکثر3  روز را رعایت نمایید. فاصله کمتر از2 روز منجر به کاهش حجم و تعداد اسپرم در نمونه و فاصله بیشتر از3 روز منجر به کاهش کیفیت اسپرم بخصوص از نظر حرکتی می گردد .
توجه : چنانچه این آزمایش را جهت پیگیری عمل وازکتومی (بستن لوله ها ) انجام می دهید،  بر طبق نظر پزشک معالج خود عمل نموده و در زمان مقرر نمونه گیری نمایید .
3-  هنگام صبح ابتدا دستان و همچنین آلت تناسلی خود را با آب و صابون بشویید .
4- مایع منی را فقط از طریق استمناء" Masturbation "( خود تحریکی نواحی ژنیتال  تا حد رسیدن به حالت ارگاسم کامل و خروج مایع منی ) جمع آوری نمایید .
توجه: جهت استمناء از بکار بردن هرگونه مواد شیمیایی و یا طبیعی نظیر انواع ژل ، لوسیون یا لوبریکانت، آب معمولی و یا آب دهان خودداری نمایید .
توجه: به هیج وجه از طریق نزدیکی و به ویژه نزدیکی منقطع یا وقفه ای" Coitus Interruptus " نباید جهت  نمونه گیری استفاده نمود چرا که علاوه بر احتمال آلودگی های باکتریولوژیک و سلولی نمونه مایع منی ، PH اسیدی ترشحات واژن باعث تاثیر برروی حرکت اسپرم و در نتیجه افت کیفیت اسپرم می گردد .
توجه: به هیچ وجه جهت جمع آوری نمونه از کاندوم های معمولی و لاتکس استفاده ننمایید . کاندوم های  رایج به علت دارا بودن مواد ضد اسپرم مناسب نبوده و افرادیکه نمی توانند به غیر از نزدیکی بطریقی دیگر نمونه گیری نمایند تنها می توانند در صورت امکان از کاندوم های مخصوص نمونه گیری بنام  "Mail Factor Pack" که فاقد مواد ضد اسپرم  بوده و از جنس "Silastic " می باشند،  استفاده نمایید .
5- در هنگام انزال مایع منی ، بخش ابتدایی معمولا حاوی بیشترین تعداد اسپرم می باشد. توجه نموده تا نمونه را از ابتدا تا انتهای انزال و بطور کامل جمع آوری نمایید .
6- زمان انزال مایع منی را بر حسب ساعت و دقیقه بخاطر سپرده تاهنگام تحویل برروی آن درج گردد .
7- حتی الامکان سعی نمایید نمونه را در آزمایشگاه جمع آوری نمایید و در غیر اینصورت حداکثر30 دقـیقه پس از نمونه گیری و درشرایطی هم دما با بدن و دور از تابش مستقیم نور آن را به آزمایشگاه منتقل نمایید .
 توجه شما در رعایت نکات ذکر شده منجر به افزایش دقت در نتایج ‌آزمایش می گردد .

 

آزمایش پاپ اسمیر

این آزمایش برای بررسی وجود سلولهای خاصی است که حاکی از وجود یا عدم وجود برخی ناهنجاریها مانند سرطان گردن رحم ،عفونت باکتریایی ،عفونت انگلی،سلولهای التهابی و... میباشد.

نکات مهم در مورد تست پاپ اسمیر

1) 72ساعت قبل از انجام آزمایش از به کار بردن  کفهای ضد اسپرم  ،پمادهای واژینال وشستشوی واژن بامواد ضد عفونی کننده خودداری کنید.

2) از نمونه برداری در حین عادت ماهانه و در طول زمان درمان عفونت واژن خودداری کنید.

3) مراقب باشید که نمونه تهیه شده توسط پزشک یا ماما کاملا خشک شده و سپس در پاکت قرقر گیرد تا کاغذ به نمونه شما وصل نشود.