خدمات ویژه
شماره های تماس: 7-03135548151

نکاتی را که باید قبل از آزمایش ادرار در نظر بگیریم

آزمایش ادرار بهتراست صبح‌ها انجام شود. از مصرف بعضی غذاهای خاص مثل لبو و چغندر، آسپارتات و هویج و شاه‌توت خودداری کنید. ایستادن زیاد قبل از انجام آزمایش و یا فعالیت شدید می‌تواند نتایج آزمایش را تغییر دهد. خانم‌ها اگر در زمان قاعدگی قرار دارند، بهتر است آزمایش انجام ندهند یا به پزشک اطلاع دهند. نیم تا یک ساعت قبل از انجام آزمایش مقداری آب بنوشید. مصرف بعضی داروهای خاص مثل اریترومایسین و کوتریموکسازول یا ویتامین Cهم رنگ ادرار را تغییر می‌دهد. داروهای مصرفی خود را در صورت امکان و با مشورت پزشک قطع کنید یا به پزشک معالج اطلاع دهید. نمونه ادرار باید از وسط جریان ادرار تهیه شود. قبل از مصرف دستان خود را بشویید تا نمونه‌گیری تمیز انجام شود. به هیچ وجه داخل ظرف نمونه‌گیری را لمس نکنید. آلت تناسلی را تمیز کنید (خانم‌ها باید این کار را از جلو به عقب انجام دهند تا باکتری‌های مدفوع محل دفع ادرار را آلوده نکند) شروع به ادرار کردن کنید و بعد از چند لحظه نمونه را از وسط جریان جمع کنید. بعد از جمع‌آوری لبه ظرف را لمس نکنید و در آن را بگذارید و به مسوول آزمایشگاه بدهید. توجه داشته باشید که نمونه‌گیری باید بدون قطع شدن جریان ادرار انجام شود.

تا 15 میلی لیتر از ادرار خوب مخلوط شده را داخل یک لوله سانتریفیوژ یک بار مصرف (درسته که تو کشور ما انجام نمیشود ولی اصولا باید از لوله های یک بار مصرف برای هر ادرار استفاده کرد  ) بریزید . قبل از این عمل برای استفاده از نوار ادرار باید نمونه گرفته شده از بیمار را داخل یک ظرف یک بار مصرف (در کشور ما لیوانهای یک بار مصرف روشن) میریزیم و بعد از مخلوط کردن نوار ادرار را به آن اضافه می کنیم . مشاهدات فیزیکی را انجام دهید . برای 5 دقیقه در دور 1500 تا 3000  Rpm سانتریفیوژ کنید .   به مایع بالایی که بعد از سانتریفیوژ ادرار حاصل میشود سوپرناتانت (supernatant) گفته میشود . با دقت supernatant را از ادرار جدا کنید . دقت داشته باشید که حذف مایع بالایی باید با استانداردهای آزمایشگاهی باشد یعنی نباید بیشتر یا کمتر از مایع بالایی برداشت شود چون علاوه بر اینکه ممکن است باعث ایجاد مشکل برای رسوب شود آزمایش ما را هم از نظر استاندارد های آزمایشگاهی پایین میاورد .از  پیپیت یک بار مصرف ، لوله آزمایش مخصوص و یا از پیپیت برقی برای تلغیظ استفاده شود . در توضیح باید گفت که :  امروزه استفاده از دهان برای کشیدن پیپیت ممنوع است و نباید در هیچ شرایطی (حتی آب) از چنین عملی استفاده کرد . از لوله ای آزمایش استاندارد و مخصوص استفاده کنید .. برای سانتریفیوز از لوله های مخروطی مخصوص و برای ادرار اولیه از لوله های بلند مخصوص استفاده کنید .

بعد از جدا کردن سوپرناتانت(لازم به ذکر است که قبلا از دور ریختن سوپرناتانت باید آزمایش توربیدومتری و یا کدورت سنجی برای اندازه گیری نیمه کمی پروتئنین را انجام داد . در این روش از اسید سولفوسالسیلیک استفاده می شود و در صورت وجود پروتئین در ادرار حلقه سفید رنگی در قسمت های بالایی ادرار تشکیل می شود . در این تست باید دقت کرد که اسید را به ارامی از کنار بریزیم و هیچ گونه حرکتی به لوله ازمایش ندهیم . یعد از آزمایش و گزارش ان به صورت منفی یا تریس و یا ۱ و ۲+  می توان ان را به هم زد .) ، همیشه مقدار کافی از مایع بالایی در لوله باقی میماند (در شرایط استاندارد) به همین خاطر مدتی صبر کنید تا ذرات معلق موجود در مایع باقی مانده هم رسوب کند . یک قطره از رنگ حیاتی مطلوب را به رسوب اضافه کنید .

 یک قطره از رسوب را روی اسلاید تمیز میریزیم و حدود 30 – 60 ثانیه برای فرونشست رسوبها روی لام صبر میکنیم .

 همانطور که میدانید برسی میکروسکوپی با بزرگنمایی های بزرگ و کوچک انجام میگیرد . میکروسکوپ فاز کنتراست و زمینه تاریک برای مشاهده اجسام رسوبی که دارای خاصیت بازتابی کم هستند (شفاف و مانند زمینه ) مناسب است . هر چند که متخصصان آزمایشگاهی در کشور ما کمتر از این میکروسکوپها استفاده میکنند . با نهایت دقت و فوکس کامل ، اسلاید را برسی کنید و این کار را در تمام اسلاید به صورت کامل ادامه دهید . لبه های لام را برای مشاهده کستها  از دست ندهید .

در LPF(low-power field × 10) 10 ، کستها را شمارش کرده و میانگین بگیرید . و تعداد کستها را در هر میدان گزارش کنید . با دقت زیاد نوع کستها را مشخص کنید . اگر از میکروسکوپ فاز کنتراست اتفاده کنید کستها از نظر پنهان نخواهند ماند .

 برای شناسایی و شمارش تعداد گلبولهای قرمز و سفید و  اپیتلیال سل  از بزرگنمایی زیاد استفاده کنید (*100) . حداقل 10 میدان را برسی کنید و نتایج را به صورت سلول در (High -power field (hpf  بیان کنید .

چند نکته مهم :

Squamous and transitional   از  بسیاری از نمونه ها ادراری جدا میشود . ( transitional cells)

باکتری ، قارچ و میکروارگانیسم ها و آلودگی باکتریایی باید گزارش شود اگر حداقل از 2+ بیشتر باشد .

کریستال : وجود کریستالهای غیر نرمال در ادرار باید از نظر شیمیایی شناسایی شود و با تاریخچه بیمار هم خوانی داشته باشد .

مقدار زیاد مخاط  

برسی های بشتر در :                  

·       بیشتر از 2 سلول اپیتلیالی کلیوی (استوانه ای ) در یک میدان

·       کست های پاتولوژیکی

·       سلولهای تک هسته ای غیر نرمال مانند urothelial cells

·       تکه های بافتی

·       کریستالهای پاتولوژیک

بعد از اینکه برسی نمونه پایان یافت ، تمام مراحل شیمیایی ، فیزیکی و میکروسکوپی را مرور کنید و اشتباهات خود را در صورت وجود با استانداردهای آزمایشگاهی صحیح کنید . برای مثال رنج نرمال RBC در ادرار 0-10 RBCs/hpf  ، برای WBC در ادرار 0-10 WBCs/hpf ، و کست هیالین  0-2 hyaline casts/lpf است . نتایج به دست امده حتی اگر پشت سر هم انجام شود متفاوت خواهد بود و بستگی زیادی به نحوه استفاده آزمایشگاه از شرایط استاندارد دارد .

به علت اینکه ادرار متابولیسم تمام بدن را خلاصه میکند و به راحتی در دسترس است نمونه بسیار مناسبی برای برسی های اختلالات سیستم ادراری( و در بعضی اوقات سایر سیتمها) است.

چگونه نتیجه تست را بگیریم؟

از پزشک خود در مورد چگونگی و زمان گرفتن جواب نمونه سوال کنید .

جواب آزمایش چه معنی دارد؟

نتایج 3 تست شیمیایی، میکروسکوپی، کشت ادرار می تواند بیماری در حال حاضر سیستم ادراری شما (کلیه ها و مثانه ) رانشان دهد و برای بررسی عفونت مثانه و کلیه ها ناشی از سایر بیماریها مانند سرطانها بیماریهای خود ایمنی (التهاب نفرون و نفرو پاتی) سنگ کلیوی کمک می کند و می تواند نشانه ای از وجود سایر بیماریها مانند دیابت باشد .

اگر تست من طبیعی نبود چه می شود؟

نتیجه تست فقط قسمت کوچکی از تابلوی بزرگی است که تاریخچه سلامتی شما را نشان می دهد گاهی اوقات نیاز به تکرار آزمایش است تا جواب اول چک شود.

در مورد جواب آزمایش با پزشک خود صحبت کنید و از او سوال کنید:

1- آیا شما به تستهای اضافی نیاز دارید؟

2- چه اقداماتی برای داشتن یک نتیجه طبیعی لازم است؟

3- شما چه زمانی نیاز به آزمایش مجدد دارید؟

Sh.B